Menopozda Hormonlar

Yazar: Op. Dr. Yakup Şensoy

Her kadında yumurtalıklarda belli sayıda tıpta folikül olarak tabir ettiğimiz fakat yumurta diyebileceğimiz hücreler vardır. Düzenli bir adet dönemi varsa her ay belli sayıda yumurta uyarılarak olgun ve döllenmeye hazır yumurta oluşturulmak üzere hareketlendirilir. Burada hormonal mekanizmaların önemli rolü vardır. Bu yumurtalardan sadece bir tanesi olgun yumurta oluşturacak diğerleri ise yavaş yavaş yok olacaktır. Uyarılan yumurta sayısı önemlidir çünkü bu yumurtalar kadın sex hormonlarının yapımında önemli katkıda bulunurlar. Menapoz öncesi dönemde uyarılan yumurta sayı ve kalitesinde düşüşler gözlenir. Özellikle menapoz öncesi 2–8 yıl içinde bu gözle görülür miktarda değişmektedir.

Yumurta sayısındaki azalma östrojen hormonunun daha az salgılanmasına neden olur. Az salınan östrojenin kan seviyeleri düşer. Bunu dengelemek için beyindeki hipotalamus hipofiz bölgesinden salınan FSH ismindeki hormonun seviyesi artar. Bu nedenle menapoz teşhisinde de yararlanılan FSH ölçümlerinin menapozda 10–20 kat arttığı gözlenir. LH hormonundaki artışlarda 3 kat kadar olmaktadır.

Menapozda östrojen seviyeleri azalmaktadır. Östrojen seviyesi 10–20 pg/ml seviyelerindedir. Bir dönem sonra yumurtalıklar hiç östrojen üretmez. Menapozda östrojen hormonu androstenedion ve testesteron hormonlarının yağ dokusunda östrojene dönüşümü ile sağlanır.